Η ζωντανή γλώσσα των αρχαίων

Έλλη Γιωτοπούλου – Σισιλιάνου, ομότιμη καθηγήτρια πανεπιστημίου, πρώην μέλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (1965-1967)

Η πρόσφατη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Βουλή απέδειξε, για πολλοστή φορά, ότι βασικά θέματα δεν είχαν αντιμετωπιστεί με βασανιστικό προβληματισμό, ώστε να μπορούν να αντικρουστούν οι τυχόν αβάσιμες αντιδράσεις με στέρεη και αναντίρρητη επιχειρηματολογία. Ετσι, έδωσε την ευκαιρία να υποστηριχτούν είτε απαράδεκτες είτε αυτοσχέδιες προτάσεις, ενδεικτικές της προχειρότητας αλλά κυρίως της έλλειψης στοιχειώδους ευαισθησίας στην αποτίμηση καίριων εκπαιδευτικών θεμάτων. Μία περίπτωση που όξυνε τα πνεύματα ήταν ο τρόπος διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών.

Κατ? αρχάς θα πρέπει να τονιστεί ότι το μάθημα δεν είναι γλωσσικό· είναι η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, δηλαδή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, αλλά μέσω της γλώσσας, η οποία έφθασε σε τόσο υψηλό επίπεδο, γιατί δουλευόταν από τους ίδιους τους δημιουργούς με αδιάκοπο αγώνα για να ανταποκριθεί με πληρότητα στο εννοιολογικό περιεχόμενο των έργων που διατύπωναν βαθύτατες φιλοσοφικές έννοιες, υψηλότατου επιπέδου λογοτεχνικές δημιουργίες, τολμηρότατες, για την εποχή, επιστημονικές απόψεις. Ετσι, η γλώσσα συνδέθηκε τόσο άρρηκτα με τα κείμενα, ώστε τα τελευταία να αξιολογούνται πάντα όχι μόνο για την ποιότητα του περιεχομένου τους, αλλά και για την ανυπέρβλητη γλωσσική τους διατύπωση.

Οι προτάσεις

Οι απόψεις που υποστήριξε βουλευτής της ΔΗΜΑΡ πρώτα, το μάθημα να είναι προαιρετικό για τους μαθητές που δεν ακολουθούν την ανθρωπιστική κατεύθυνση και ύστερα, να διδάσκεται σε όλες τις κατευθύνσεις από μετάφραση, είναι απολύτως απαράδεκτες. Αποφασίζεται η προαιρετική παρακολούθηση μαθημάτων όταν πρόκειται για γνωστικά αντικείμενα που δεν έχουν πρωταρχική σημασία. Η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία έχει μια ειδική σημασία για ορισμένη κατηγορία μαθητών και όχι για το σύνολο ως βασική μορφωτική αξία, τη σπουδαιότερη που μπορεί να προσφερθεί στο σχολείο. Ως προς το δεύτερο σημείο: η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας να γίνεται σε όλες τις κατευθύνσεις από μετάφραση, αυτό σημαίνει ο μαθητής να μην έχει ποτέ την ευκαιρία να αντιληφθεί πλήρως την αισθητική αξία του κειμένου, που, όπως αναφέρθηκε ήδη, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στο υψηλό επίπεδο της γλώσσας. Είναι δυνατόν να μη γίνεται αντιληπτό τι σημαίνει η απογύμνωση των κειμένων αυτών από ένα βασικό αισθητικό στοιχείο που είναι η γλώσσα τους, η οποία και χαρακτηρίστηκε κάποια στιγμή νεκρή – συνηθισμένος άλλωστε χαρακτηρισμός. Αλλά η γλώσσα αυτή, χάρη στον αστείρευτο πλούτο της, βρίσκεται καθημερινά στο στόμα των Ευρωπαίων επιστημόνων. Ζωντανή, εύπλαστη προσφέρει την επιστημονική ορολογία πλήθους θετικών επιστημών. Μοναδικό φαινόμενο γλώσσας ηλικίας πολλών εκατονταετιών, που αποδείχτηκε η καταλληλότερη για να ανταποκριθεί στη γλωσσική διατύπωση των όρων των πιο σύγχρονων επιτευγμάτων των πρωτοποριακών επιστημών.   ……………………..

ΠΗΓΗ : Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (άρθρο)

This entry was posted in ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ-ΕΡΕΥΝΑ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply